function arphabet_widgets_init() {

Zašto su holandski ljekari srećniji?

Opšta praksa je slična u Holandiji i Velikoj Britaniji, ipak znatno je privlačnija mladim holandskim ljekarima nego njihovim britanskim kolegama. U saradnji sa holandskim medicinskim časopisom Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, profesor opšte medicine Roger Damoiseaux i Margaret McCartney, izabrani ljekar iz Glazgova i kolumnistkinja Britanskog medicinskog časopisa (The BMJ) su se sastali kako bi pokušali da daju objašnjenje zašto je to tako. Sophie Arie izvještava.

Sophie Arie slobodna novinarka, London

Dnevni rad ljekara opšte prakse u Holandiji i Velikoj Britaniji je u mnogim pogledima sličan. Radno vrijeme, plate, vrijeme koje se provodi sa pacijentima su gotovo isti. Povećan broj izabranih doktora (ID) radi nepuno radno vrijeme u obijema državama, i oni se bore sa istim pritiscima nastalim usled potrebe za brigom o starijoj populaciji i konstantnim smanjenjem primanja, socijalnih usluga i zdravstvene zaštite.
Ipak, ovaj posao je poštovan i veoma popularan u Holandiji gdje je prošle godine 1250 mladih diplomiranih ljekara konkurisalo za 750 pripravničkih mjesta, dok je 2014. u Velikoj Britaniji ostalo upražnjeno 451 pripravničko mjesto. U opširnom razgovoru sa Roger Damoiseaux, profesorom opšte medicine na Utrecht Univerzitetu u Glazgovu, Margaret McCartney ID iz Velike Britanije navodi da je javni imidž profesije u državi kao i politika sadašnje vlade dijelom kriva za to. Damoiseaux ističe nekoliko ključnih prednosti ove profesije u Holandiji što može objasniti njenu jaku političku poziciju i bolji status nego u Velikoj Britaniji.

Snžno udruženje
Damoiseaux navodi da ID u Holandiji imaju snažnu poziciju u sistemu zdravstvene zaštite. Nacionalno udruženje ljekara opšte medicine predstavlja 80% svih ID. „Oni vode računa o platama, o organizaciji posla, pregovaraju sa ministrom. Tako da je to veoma jaka grupa profesionalaca i ja mislim da je upravo to i prepoznato u javnosti kao i među studentima“-kaže profesor. Prema njegovom mišljenju, snaga udruženja prilikom pregovora sa vladom djelimično objašnjava zašto holandske studente privlači ova profesija. U Velikoj Britaniji, ID nemaju sopstveno udruženje. Od 40 584 ID njih 31 985 (79%) su članovi Britanskog medicinskog udruženja, zajedničkog udruženja za sve ljekare u Velikoj Britaniji.

 

Ugledne smjernice
Još jedna ključna razlika koju ističe profesor Damoiseaux je ta što holandska katedra za opštu medicinu od 1989 godine piše sopstvene smjernice za tretman specifičnih stanja u primarnoj zdravstvenoj zaštiti (PZZ). Počelo je sa dijabetesom, a sada potoje smjernice za oko 100 bolesti i stanja. „Sami pišemo svoje smjernice i svi ID ih se pridržavaju. Na taj način nam je lako da kažemo specijalistima „mi to tako radimo“-kaže profesor Damoiseaux.
Suprotno tome, smjernice u Vlikoj Britaniji su pisane od strane Nacionalnog instituta za zdravlje i kliničku izvrsnost i pokrivaju PZZ kao i tercijarni nivo. „Nama su smjernice nametnute sa vrha. U suštini, nisu pisane za ID koji se u prvoj liniji susreću sa pacijentima koji imaju nespecifične simptome od kojih mnogi neće imati dijagnozu koju pokrivaju smjernice“-kaže McCartney. Mislim da je to ključno kako PZZ vidi sebe i kako je dugi vide, nedovoljno sposobnim da sami sprovedemo istraživanja u svom poslu i donesemo zaključke šta je dobro, a šta nije. Ponekad imamo poteškoće u ubjeđivanju ljudi da je nekada nepoštovanje tih smjernica u interesu pacijenta“.

Podrška od vlade
Damoiseaux navodi da kad god je to moguće vlada podržava holandske ID jer vidi PZZ kao svog saveznika u nastojanju da se smanje troškovi na sekundarnom nivou. U Velikoj Britaniji, sadašnja vlada se obraća NHS kao udruženju ID i ljekara drugih specijalnosti koji su zajedno opozicija vladi i određenoj politici koju vodi. Damoiseaux objašnjava da holandski sistem za osiguranja dozvoljava holandskim ID da u ime vlade pregovaraju sa osiguravajućim kompanijama i bore se za ono što žele.
„Osiguravajuća društva su privatne kompanije“, kaže on. „Ima ih nekoliko u Holandiji, pet ili šest, tako da postoji određeni prostor za pregovore. Ponekad se predstavnici udruženja vrate kod ministra i kažu „Mi ne želimo to da radimo na taj način ili nećemo raditi druge stvari koje smo planirali zajedno.’”
Damoiseaux opisuje skorašnji veliki revolt među holandskim ID koji su odbili da sarađuju sa osiguravajućim društvima koji pokušavaju da nametnu sve više administrativnih postupaka. Sa druge strane, McCartney navodi da su britanski izabrani ljekari frustrirani smanjenjem trajanja posjeta zbog popunjavanja administracije.
„Smatram da su ID mnogo svoje energije potrošili radeći predugo stvari koje nisu njihov posao, kaže ona, misleći na period promjena 2004. godine kada su ID bili uključeni u puštanje u rad bolničkih usluga. Ta promjena je bila stresna za mnoge ljekare i odaljila ih je od njihovih pacijenata. „Mislim da je to promijenilo percepciju mnogih ljekara o tome šta ID treba ili ne treba da radi“.

Imidž profesije
McCartney takođe vjeruje da u Velikoj Britaniji medijska slika PZZ kombinovana sa stavovima prema ovoj profesiji u medicinskim školama obeshrabruje neke od studenata prije nego što steknu bilo kakvo iskustvo vezano za ovaj posao.
„Mislim da će mnogi doktori koji prolaze kroz medicinske obrazovne ustanove imati uvid u to šta ljudi misle o ID i neće im se dopasti to što čuju. Postoje univerziteti koji iznjedre puno ljekara opšte prakse kao i univerziteti koji jedva daju ponekog ID. Neki od ljekara smatraju da je to zbog činjenice što se na tim univerzitetima priča snishodljivo o ljekarima u PZZ.
Kraljevski koledž ljekara opšte prakse trenutno vodi kampanju „Nema ništa uopšteno u opštoj medicini“ kako bi pokušao da promijeni negativne stavove. Ali, kaže McCartney, previše dugo je javni fokus bio na problemima sa kojima se suočavaju ID umjesto na radostima koje ovaj posao donosi.
Damoiseaux navodi da je, nasuprot tome, slika profesije izuzetno pozitivna i jaka u Holandiji. Iako mnogi studenti žele da budu hirurzi ili da specijaliziraju neku drugu granu medicine, izgleda da sve obrazovne medicinske ustanove u Holandiji iznose pozitivno mišljenje o opštoj praksi i mediji ne ističu samo loše stvari vezane za ovu profesiju.

Plate
McCartney ističe da ID nesigurnost oko visine njihovih zarada takođe demorališe u poslu i odbija mlade ljekare. Dok su plate holandskih ID stabilne poslednjih godina, u Velikoj Britaniji su u padu u proteklih nekoliko godina. McCartney navodi da su ID bile date velike povišice jer su zarađivali manje nego specijalisti, ali je to tada prepoznato kao previše i od tada su u padu. „U određenoj mjeri to daje nestabilnost, jer ne znate šta će se sljedeće dogoditi“ kaže McCartney. „Radije bih da znam sa kolikom platom raspolažem, nego da stalno brinem hoće li rasti ili padati.

Arie S. Why are Dutch GPs so much happier?

BMJ 2015;351:h6870.

Prevela: dr Milena Cojić
DZ Podgorica

Previous Post

© 2017 Porodična medicina Crne Gore | Udruženje doktora opšte porodične medicine Crne Gore

Theme by Anders Norén